Markiza tarasowa – jak dobrać wysięg i szerokość do wielkości tarasu?

Wysięg i szerokość markizy tarasowej dobiera się nie do wymiarów tarasu, tylko do miejsca, w którym ma padać cień o określonej porze dnia. To rozróżnienie decyduje o zadowoleniu z inwestycji, bo markiza o wysięgu 3 m nie daje trzech metrów cienia – przy typowym kącie nachylenia 15 stopni i wysokości montażu 2,8 m cień w południe sięga realnie 2,3-2,6 m od ściany, a po południu przesuwa się poza taras. Wrzesień jest dobrym momentem na tę rozmowę: sezon się kończy, widać, gdzie słońce dokuczało najbardziej, a montaż wiosenny planuje się spokojnie zimą.

Spis treści

• Wysięg a rzeczywista głębokość cienia
• Strona świata i pora użytkowania tarasu
• Szerokość – ile dodać do szerokości przeszklenia
• Wysokość montażu i kąt nachylenia
• Konstrukcja i mocowanie – co udźwignie ściana
• Odporność na wiatr i klasy według normy
• Tkanina – gramatura, kolor i trwałość
• Jak dobieramy markizę na miejscu
• Najczęściej zadawane pytania

Wysięg a rzeczywista głębokość cienia

Wysięg to długość ramion po pełnym rozwinięciu, mierzona wzdłuż płaszczyzny tkaniny, a nie w poziomie. Ponieważ markiza pracuje pod kątem 5-35 stopni, rzut poziomy jest zawsze krótszy od wysięgu. Przy wysięgu 3,0 m i kącie 15 stopni w poziomie otrzymujemy około 2,9 m, ale sam cień na poziomie posadzki zależy jeszcze od wysokości słońca.

W czerwcu w Poznaniu słońce w południe stoi około 60 stopni nad horyzontem, więc cień z markizy sięga niemal całej długości rzutu. We wrześniu, przy wysokości około 40 stopni, cień jest dłuższy, ale przesunięty; z kolei rano i po południu słońce świeci pod kątem 20-30 stopni i wchodzi pod markizę od boku. To dlatego sam wysięg nie wystarczy – liczy się też, o której godzinie korzystamy z tarasu.

Praktyczna zasada, którą stosujemy przy doborze: wysięg powinien być o 40-60 cm większy niż odległość od ściany do najdalszej krawędzi stołu, przy którym siedzą domownicy. Przy typowym stole ogrodowym odsuniętym 2,0 m od elewacji oznacza to wysięg 2,5 m, a nie 3,5 m, jak często zakładają klienci przy pierwszej rozmowie.

Strona świata i pora użytkowania tarasu

Taras południowy jest najprostszym przypadkiem, bo słońce operuje wysoko i cień pada blisko ściany. Tutaj wysięg 2,5-3,0 m przy szerokości równej przeszkleniu rozwiązuje problem na cały sezon, a markiza pracuje głównie między 11:00 a 16:00.

Taras zachodni wymaga więcej uwagi, bo popołudniowe słońce wchodzi pod ostrym kątem i mimo rozwiniętej markizy świeci prosto w oczy. Rozwiązaniem jest markiza z falbaną, czyli opuszczaną dolną częścią tkaniny, albo dodatkowa osłona pionowa typu screen montowana na froncie. W domach szeregowych na Naramowicach, gdzie tarasy wychodzą na zachód, sama markiza bez falbany zwykle nie wystarcza po 17:00.

Taras wschodni jest użytkowany głównie rano i tam markiza bywa potrzebna rzadziej, a jej rolą staje się raczej ochrona przed rosą i lekkim deszczem. Taras północny w naszej szerokości geograficznej nie wymaga osłony przeciwsłonecznej – jeśli klient chce tam zadaszenia, rozmawiamy raczej o pergoli niż o markizie.

Szerokość – ile dodać do szerokości przeszklenia

Szerokość markizy liczy się jako długość kasety, a nie szerokość tkaniny – tkanina jest o 10-15 cm węższa, bo po bokach mieszczą się ramiona i mechanizm. To rozróżnienie warto znać, bo różnica bywa zauważalna przy zamówieniu „dokładnie na wymiar tarasu”.

Zasada praktyczna jest taka: szerokość markizy powinna przekraczać szerokość drzwi tarasowych o co najmniej 50 cm z każdej strony, a najlepiej odpowiadać szerokości strefy wypoczynkowej. Przy przeszkleniu 3,0 m i stole o szerokości 2,0 m ustawionym centralnie sensowna szerokość markizy to 4,0-4,5 m, bo cień musi objąć również krzesła po bokach.

Markizy kasetowe produkuje się zwykle do szerokości 6-7 m w jednym module. Powyżej tej wartości stosuje się dwa niezależne urządzenia sterowane wspólnie, co ma dodatkową zaletę: przy awarii jednego napędu drugi nadal działa, a przy wietrze można zwinąć tylko bardziej narażoną część. Przy tarasach 8-10 m takie rozwiązanie jest standardem.

Wysokość montażu i kąt nachylenia

Minimalna wysokość montażu wynika z prostej zależności: przy wysięgu 3,0 m i kącie 15 stopni przednia belka opada o około 78 cm względem punktu mocowania. Żeby pod przednią belką zachować przejście 2,0 m, kaseta musi wisieć na wysokości co najmniej 2,8 m. Przy niższych elewacjach zmniejsza się kąt, ale wtedy woda gorzej spływa z tkaniny.

Kąt nachylenia dobiera się kompromisowo. Mniejszy kąt, 5-10 stopni, daje więcej wolnej przestrzeni pod markizą i lepiej chroni przed wysokim słońcem; większy, 25-35 stopni, skuteczniej odcina słońce popołudniowe i pozwala spływać wodzie opadowej. W praktyce najczęściej ustawiamy 15-20 stopni, bo mieści się w środku obu potrzeb.

Przy montażu nad drzwiami tarasowymi trzeba też sprawdzić kolizje: rynnę, oświetlenie zewnętrzne, kamerę, czujnik alarmu i – co często umyka – skrzynkę rolety zewnętrznej. Jeżeli nad drzwiami znajduje się skrzynka rolety, kaseta markizy musi zostać zamontowana powyżej niej albo na wspornikach dystansowych, co podnosi całą konstrukcję o kilkanaście centymetrów. Przy planowaniu warto rozpatrywać markizę i rolety zewnętrzne razem, a nie jako osobne tematy.

Konstrukcja i mocowanie – co udźwignie ściana

Markiza o szerokości 5 m i wysięgu 3 m waży 70-90 kg, a przy porywach wiatru siły przenoszone na mocowania wielokrotnie przekraczają jej ciężar. Dlatego typ podłoża jest kwestią bezpieczeństwa, nie detalu montażowego. Ściana z betonu i z pełnej cegły przyjmie kotwy bez problemu; ściana z pustaków ceramicznych wymaga kotew chemicznych i tulei siatkowych.

Osobnym przypadkiem jest elewacja ocieplona styropianem o grubości 15-25 cm. Konsole muszą zostać osadzone w warstwie nośnej, a przestrzeń ocieplenia wypełniona tulejami dystansowymi przenoszącymi obciążenie – bez tego kotwa pracuje na zginanie i z czasem się poluzowuje. W domach po termomodernizacji w Luboniu widzieliśmy markizy zamontowane bez dystansów, które po dwóch sezonach zaczęły odchylać się od ściany.

Gdy ściana nie pozwala na montaż, rozwiązaniem jest mocowanie do stropu lub do konstrukcji balkonu powyżej. Wymaga to konsul sufitowych i zmienia geometrię cienia, więc wymiary trzeba przeliczyć od nowa. W blokach montaż do płyty balkonowej sąsiada powyżej nie wchodzi w grę bez zgody wspólnoty.

Odporność na wiatr i klasy według normy

Markizy klasyfikuje się według odporności na obciążenie wiatrem w skali od 0 do 3, zgodnie z normą PN-EN 13561. Klasa 2 odpowiada wiatrowi o prędkości do około 38 km/h, klasa 3 – do około 49 km/h. Powyżej tych wartości markizę należy zwinąć, niezależnie od deklarowanej klasy.

Klasa zależy nie tylko od konstrukcji, lecz także od wymiarów: ta sama markiza w wersji 3 × 2 m osiąga klasę 3, a w wersji 6 × 3,5 m spada do klasy 2, bo rośnie powierzchnia parcia. Przy dużych szerokościach rozsądnie jest przyjąć, że osłona wymaga automatycznego zwijania.

Czujnik wiatru jest przy markizach zabezpieczeniem mienia, nie dodatkiem komfortowym. Mierzy drgania przedniej belki lub prędkość wiatru i zwija osłonę automatycznie po przekroczeniu progu, także wtedy, gdy nikogo nie ma w domu. Naszym zdaniem przy markizach szerszych niż 4 m jest to element obowiązkowy – koszt czujnika stanowi ułamek ceny wymiany wygiętych ramion. Ustawienie progu zadziałania i test czujnika wykonuje się przy uruchomieniu, a później kontroluje przy okazji przeglądu osłon zewnętrznych, bo zabrudzony anemometr reaguje z opóźnieniem.

Tkanina – gramatura, kolor i trwałość

Standardem w markizach tarasowych są tkaniny akrylowe barwione w masie o gramaturze 280-300 g/m². Barwienie w masie oznacza, że pigment wnika we włókno przed tkaniem, dzięki czemu kolor blaknie wolniej niż w tkaninach barwionych powierzchniowo. Tkaniny poliestrowe powlekane PVC są tańsze i bardziej wodoodporne, ale gorzej znoszą promieniowanie UV i szybciej sztywnieją.

Kolor wpływa na komfort pod markizą bardziej, niż się wydaje. Jasne tkaniny przepuszczają więcej światła rozproszonego i dają wrażenie przestrzeni, ale mniej redukują odczuwalną jasność; ciemne dają głębszy cień, jednak same nagrzewają się i oddają ciepło w dół. Kompromisem są odcienie średnie oraz tkaniny dwuwarstwowe, jasne od spodu i ciemniejsze od góry.

Warto pamiętać, że markiza z tkaniny akrylowej nie jest zadaszeniem przeciwdeszczowym. Przy kącie powyżej 15 stopni poradzi sobie z krótkim, lekkim opadem, ale przy dłuższym deszczu woda zbiera się w zagłębieniu tkaniny i obciąża konstrukcję. Zwijanie mokrej markizy jest dopuszczalne wyłącznie na krótko – po ustaniu deszczu należy ją rozwinąć do wyschnięcia, inaczej pojawią się zacieki i pleśń.

Jak dobieramy markizę na miejscu

Dobór markizy zaczynamy od pytania, o której godzinie i w którym miejscu tarasu klient najczęściej siedzi, a dopiero potem mierzymy elewację. Sprawdzamy wysokość dostępną nad drzwiami, rodzaj ściany i warstwę ocieplenia, kolizje z rynną, oświetleniem i skrzynką rolety, a także to, jak taras jest osłonięty od wiatru przez sąsiednią zabudowę.

Montaże i serwis osłon zewnętrznych prowadzimy w Poznaniu oraz w Luboniu, Dopiewie, Mosinie, Plewiskach, Puszczykowie, Skórzewie i Stęszewie. Doborem markiz, osłon screen i pozostałych systemów zajmuje się marka Fachowe Rolety, która realizuje zarówno pojedyncze montaże, jak i kompleksowe zabezpieczenia tarasów i przeszkleń w budynkach firmowych.

Najczęściej zadawane pytania